NÂNG TẦM KINH TẾ TƯ NHÂN TRONG KỶ NGUYÊN MỚI

Trao đổi với Báo Thanh Niên, PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình nhận định rằng, trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, việc nâng tầm khu vực kinh tế tư nhân không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn có ý nghĩa chiến lược về thể chế và phát triển quốc gia. Theo ông, Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã khẳng định rõ ràng kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, thể hiện bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển, coi khu vực tư nhân là trụ cột thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Từ thực tiễn phát triển, kinh tế tư nhân đã và đang đóng vai trò nòng cốt trong nền kinh tế quốc dân. Trong giai đoạn gần đây, khu vực này đóng góp hơn 50% GDP, hơn 30% thu ngân sách nhà nước, hơn 70% tổng kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho khoảng 82% lực lượng lao động. Đây cũng là khu vực năng động nhất, có khả năng thích ứng nhanh với biến động kinh tế toàn cầu, chủ động đổi mới mô hình sản xuất, kinh doanh và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và thế giới.

Tuy nhiên, theo PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình, kinh tế tư nhân vẫn chưa phát huy hết tiềm năng do còn gặp nhiều rào cản về thể chế, tiếp cận nguồn lực, năng lực công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực.

Thứ nhất, cần nghiên cứu tiến tới hiến định hoá vai trò kinh tế tư nhân. Điều 51 Hiến pháp xác định: "Nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế; kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo". Theo ông, để nâng tầm kinh tế tư nhân, nên xác định vai trò trụ cột của kinh tế tư nhân trong Hiến pháp để làm cơ sở nền tảng xây dựng luật Kinh tế tư nhân, định vị rõ vai trò, quyền, nghĩa vụ của khu vực này trong tổng thể nền kinh tế quốc dân.

Thứ hai, cần triển khai chiến lược nâng cao năng lực nội sinh của khu vực kinh tế tư nhân. Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Việc hình thành và vận hành hiệu quả các quỹ đổi mới sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm, trung tâm ươm tạo và tăng tốc khởi nghiệp sẽ góp phần hình thành các doanh nghiệp tư nhân có năng lực cạnh tranh cao, từng bước vươn ra thị trường khu vực và quốc tế.

Thứ ba, phát triển đồng bộ và hiện đại hóa kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình nhấn mạnh sự cần thiết phải ưu tiên đầu tư hạ tầng logistics, hạ tầng số, hạ tầng năng lượng, đặc biệt là năng lượng sạch và năng lượng tái tạo, nhằm giảm chi phí sản xuất, lưu thông và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp tư nhân. Trong đó, mô hình đối tác công - tư cần được thúc đẩy mạnh mẽ để huy động nguồn lực xã hội, tạo điều kiện cho khu vực tư nhân tham gia sâu hơn vào đầu tư và vận hành hạ tầng chiến lược.

Thứ tư, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xem là giải pháp dài hạn và quyết định. Theo ông, cần gắn kết chặt chẽ giữa hệ thống giáo dục, đào tạo với nhu cầu của thị trường lao động và yêu cầu của doanh nghiệp. Đặc biệt, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ doanh nhân có tư duy đổi mới, năng lực quản trị hiện đại, tầm nhìn chiến lược và khả năng cạnh tranh toàn cầu, qua đó hình thành lực lượng dẫn dắt sự phát triển bền vững của khu vực kinh tế tư nhân.

Thứ sáu, việc xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo toàn diện có ý nghĩa then chốt. Theo PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình, cần thúc đẩy hình thành các cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị và mạng lưới doanh nghiệp vệ tinh, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng trong nước và toàn cầu. Điều này không chỉ giúp nâng cao giá trị gia tăng mà còn tăng cường khả năng chống chịu và tự chủ của nền kinh tế.

Tổng thể, nâng tầm kinh tế tư nhân chính là nâng tầm nội lực quốc gia. Khi khu vực kinh tế tư nhân được đặt đúng vị thế, được tạo điều kiện phát triển thuận lợi và bình đẳng, khu vực này sẽ trở thành trụ cột quan trọng góp phần nâng cao sức chống chịu, khả năng thích ứng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và tự chủ trong giai đoạn tới.

Chi tiết xem tại: https://thanhnien.vn/nang-tam-kinh-te-tu-nhan-trong-ky-nguyen-moi-185251207140701298.htm