Ngày 11/12/2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM. Quyết định này được xem như bước “nâng cấp thể chế” cần thiết, giúp TP.HCM mới khoác lên mình chiếc áo đủ rộng, đủ mạnh để hiện thực hóa khát vọng vươn lên top 100 đô thị toàn cầu đáng sống vào năm 2030.

Chia sẻ tại Diễn đàn 91 trên kênh VOV Giao thông FM91MHz, PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình, Viện trưởng Viện Phát triển chính sách ĐHQG-HCM, nhận định Nghị quyết số 98/2023/QH15 sửa đổi đã trao cho TP.HCM mức độ tự chủ cao hơn mặt bằng chung của cả nước, thậm chí vượt một số quy định hiện hành. Theo ông, chính không gian tự chủ này là chìa khóa để khơi thông các nguồn lực, mở rộng dư địa phát triển và tạo thế chủ động cho Thành phố trong bối cảnh cạnh tranh đô thị ngày càng gay gắt.

Một trong những điểm nhấn lớn của Nghị quyết là cho phép TP.HCM giữ lại toàn bộ nguồn thu từ khai thác quỹ đất quanh các dự án TOD. Đây được xem là đột phá về tài chính đô thị, lần đầu tiên giá trị gia tăng từ đất đai được thu hồi và tái đầu tư trọn vẹn cho hạ tầng, giúp giảm áp lực ngân sách và biến giao thông công cộng thành động lực tạo giá trị kinh tế. Tuy nhiên, để cơ chế này phát huy hiệu quả, TP.HCM cần sớm tháo gỡ các vướng mắc dự án và triển khai quy hoạch TOD đồng bộ, tránh phát triển manh mún.

Ở tầm chiến lược dài hạn, theo ông Đỗ Phú Trần Tình, khu thương mại tự do chính là “phòng thí nghiệm” lý tưởng cho các chính sách vượt trội. Đây sẽ là bệ phóng giúp TP.HCM vươn lên thành trung tâm thương mại quốc tế, thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, từng bước hình thành các chuỗi cung ứng khép kín và tạo giá trị gia tăng lớn cho nền kinh tế.

Tuy vậy, Nghị quyết số 98/2023/QH15 mở rộng cũng đặt ra những thách thức không nhỏ trong quản lý đất đai, môi trường và tổ chức thực thi. Quyền đã trao, nhưng nếu thiếu kỷ luật, quy hoạch tích hợp và sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, nguy cơ manh mún là hiện hữu. Áp lực giải phóng mặt bằng cho các dự án metro, vành đai đòi hỏi cơ chế bồi thường linh hoạt nhưng minh bạch, tạo được sự đồng thuận xã hội. Đồng thời, quản lý môi trường không thể tách rời liên kết vùng, nhất là trong các vấn đề về hạ tầng, không khí và nguồn nước.

Theo ông, việc lựa chọn TP.HCM làm sandbox quốc gia là hoàn toàn phù hợp với vai trò đầu tàu. Thành phố hội tụ nhiều điều kiện để bứt phá như hệ sinh thái doanh nghiệp năng động, đổi mới sáng tạo mạnh mẽ, tài chính - ngân hàng phát triển và một chính quyền dám nghĩ, dám làm, được trao quyền “làm trước, làm khác”. Nếu thành công, TP.HCM sẽ tạo ra những mô hình phát triển có thể nhân rộng trên phạm vi cả nước.

Cuối cùng, để Nghị quyết số 98/2023/QH15 mở rộng không chỉ dừng lại trên giấy, yếu tố quyết định nằm ở năng lực tổ chức thực thi và tinh thần dám quyết, dám chịu trách nhiệm của chính quyền TP.HCM. Cùng với đó là sự đồng hành của Trung ương thông qua cơ chế hậu kiểm, kịp thời tháo gỡ chồng chéo, vướng mắc. Khi cơ chế được biến thành hành động cụ thể, làm nhanh và làm đúng, “đường băng” thể chế mới thực sự đủ dài để siêu đô thị TP.HCM cất cánh.

Chi tiết xem tại: https://www.facebook.com/share/v/17ZEzcLnz4/