Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới giáo dục đại học nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình  Viện trưởng Viện phát triển chính sách ĐHQG-HCM, Trường Đại học Kinh tế - Luật cho rằng việc sắp xếp lại hệ thống các cơ sở giáo dục đại học công lập là một bước đi cần thiết. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là cắt giảm bao nhiêu đầu mối mà là tạo ra một hệ thống đại học có chất lượng cao hơn, tự chủ hơn và đóng góp nhiều giá trị hơn cho đất nước.

Theo PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình, nếu chỉ xem việc sắp xếp là phép cộng, trừ về số lượng trường, thì mục tiêu cải cách sẽ khó đạt được. Một hệ thống đại học mạnh không thể được quyết định bởi số lượng cơ sở đào tạo. Thay vào đó, một hệ thống đại học mạnh phải được quyết định bởi năng lực nghiên cứu, chất lượng đội ngũ, khả năng đổi mới sáng tạo và mức độ đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Ông nhấn mạnh, trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71, sứ mệnh của trường đại học đã thay đổi. Trong đó, các cơ sở giáo dục đại học không chỉ đơn thuần là đào tạo nguồn nhân lực hay nghiên cứu khoa học theo mô hình truyền thống. Bên cạnh đó, những cơ sở giáo dục đại học phải trở thành trung tâm tri thức, trung tâm đổi mới sáng tạo, kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội để tạo ra công nghệ, giải pháp và các mô hình phát triển mới. Do đó, PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình cho rằng hiệu quả của quá trình sắp xếp cần được đánh giá bằng những kết quả thực chất. Trong đó, các kết quả sẽ này sẽ được đo lường bằng số lượng nhóm nghiên cứu mạnh, các công trình khoa học, bằng sáng chế, hoạt động chuyển giao công nghệ, doanh nghiệp spin-off, các chương trình đào tạo liên ngành. Đây mới là những chỉ số phản ánh chất lượng và sức cạnh tranh của hệ thống giáo dục đại học sau tái cấu trúc.

Ông cũng chỉ ra rằng, mạng lưới đại học công lập hiện nay vẫn tồn tại tình trạng nguồn lực bị phân tán. Hiện nay, nhiều cơ sở đào tạo có quy mô nhỏ, ngành nghề trùng lặp, cơ sở vật chất và đội ngũ nghiên cứu còn hạn chế. Trong khi đó, những cơ sở giáo dục này vẫn phải duy trì một bộ máy quản trị riêng. Điều này làm giảm khả năng tập trung đầu tư để hình thành những trường đại học đủ sức cạnh tranh trong khu vực và quốc tế. Đặc biệt, PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình nhấn mạnh rằng, sắp xếp không nên được hiểu đơn giản là sáp nhập các trường. Nếu sau khi hợp nhất vẫn giữ nguyên cơ cấu ngành đào tạo, phương thức quản trị và cách phân bổ nguồn lực thì quy mô có thể lớn hơn nhưng chất lượng chưa chắc được nâng lên. Như vậy, mỗi phương án tái cấu trúc cần trả lời rõ các câu hỏi về định hướng phát triển, lĩnh vực ưu tiên, tổ chức lại ngành đào tạo, kết nối các nhóm nghiên cứu và cơ chế nâng cao quyền tự chủ của nhà trường.

Qua đó, PGS. TS Tình đưa ra thông điệp“Sắp xếp đại học không phải để có ít trường hơn mà để có những trường mạnh hơn, tự chủ hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn cho đất nước”. Như vậy, chỉ khi việc tái cấu trúc gắn với nâng cao chất lượng, tăng năng lực đổi mới sáng tạo và phát huy hiệu quả nguồn lực, hệ thống đại học Việt Nam mới có thể đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.